Het kanaal als strategische grens

Bocholt

Bruggen in oorlogstijd

Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde de Zuid-Willemsvaart een belangrijke militaire rol. Door zijn ligging vormde het kanaal een natuurlijke barrière die relatief eenvoudig te verdedigen was.

In mei 1940 werden alle bruggen over het kanaal opgeblazen door het Belgische en Nederlandse leger om de opmars van de vijand te vertragen. In 1944 herhaalde het terugtrekkende Duitse leger deze tactiek. Daarbij werden niet alleen bruggen vernietigd, maar ook sluizen beschadigd, waardoor het kanaal op verschillende plaatsen droogviel.

Om te vermijden dat het kanaal alsnog gebruikt kon worden voor oversteek, werden op meerdere locaties schepen en veerponten tot zinken gebracht.

Tijdelijke oplossingen

Toch bleef de nood om het kanaal over te steken bestaan. Daarom werden op verschillende plaatsen geïmproviseerde oplossingen ingezet. Soms gebruikte men een schip dat nog intact was, in andere gevallen werden houten pontonbruggen gebouwd.

Ook kwamen constructies voor waarbij meerdere (half gezonken) schepen aan elkaar werden gekoppeld om een tijdelijke oversteek te vormen.

Op de plaats van de huidige fietsbrug in Bocholt lag bijvoorbeeld zo’n scheepsbrug. Die werd opgebouwd met zes kanaalschepen, gevorderd door de 74ste Duitse infanteriedivisie, om voertuigen over te zetten.

Scheepsbrug in Bocholt gemaakt door zes kanaalschepen die gevorderd werden door de 74ste Duitse Infanterie Divisie om hun voertuigen over te zetten. © Philip Moreau

Brug in Bocholt die werd opgeblazen door de Belgische Genie op 10 mei 1940 om de Duitse opmars te vertragen.  © Philip Moreau

Deze foto gemaakt aan sluis 18 in Bocholt geeft een beeld van de tot zinken gebrachte schepen door de Belgische Genie op 11 mei 1940. © Philip Moreau

Bron: Verhagen, C. (2000). De geschiedenis van de Zuid-Willemsvaart: het kanaal van eenheid en scheiding. Uitgeverij Someren; Regionaal Landschap Kempen en Maasland, FARO Erfgoed app.

Ontdek nog meer erfgoed en verhalen uit je buurt met de ErfgoedApp.